Sosyal güvenlik sisteminin değiştirilmesi Türkiye’de uzun zamandan beri konuşulan konulardan biri haline gelmişti. Devlet nihayet bu konuda adım atmaya hazırlanıyor. Yapılacak düzenlemelerle birlikte Türkiye artık tek tip emeklilik sistemine geçecek.
Sosyal güvenlik reformu Türkiye’nin uzun süreden beri gündeminde. Özellikle emeklilik sistemindeki adaletsizlik sık sık tepki çekiyordu. Uzun yıllardan beri devam eden sistemde, SSK Bağkur ve emekli sandığı olarak emeklilik sistemi üçe ayrılıyordu. Çalışma ve sosyal güvenlik bakanlığı tarafından atılan adımlar doğrultusunda, Türkiye tek tip emeklilik sistemine geçmeye hazırlanıyor. Bu sistem sayesinde, artık üç farklı emeklilik statüsü tek bir çatı altında toplanacak ve maaş bağlama oranlarında eşitlik sağlanacak. İşte merak edilen yeni sistemle ilgili tüm detaylar…
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın üzerinde çalıştığı yeni düzenleme, 2008 yılında atılan “sosyal güvenlik reformu” adımının nihai aşamasını oluşturuyor. Yeni sistemle birlikte, sigortalının hangi statüde çalıştığına bakılmaksızın (işçi, memur veya esnaf) emeklilik şartları standart hale getirilecek. “Tek tip” modelde, prim ödeme gün sayısı ve kazanç miktarı esas alınarak herkesin aynı kurallara tabi olması planlanıyor. Bu durum, özellikle farklı kurumlarda hizmeti bulunan vatandaşların “hizmet birleştirme” çilesini de sona erdirecek.
Düzenlemenin en çok beklenen maddesi, Bağ-Kur ve SSK arasındaki prim günü farkının kapatılması. Mevcut sistemde bir esnafın emekli olabilmesi için 9000 prim günü gerekirken, SSK’lı çalışanlar için bu rakam 7200 güne kadar düşebiliyordu. Yeni “tek tip” düzenleme ile Bağ-Kur’luların prim gün sayısının 7200’e çekilmesi ve aradaki 1800 günlük (yaklaşık 5 yıl) farkın ortadan kaldırılması bekleniyor. Bu hamle, küçük esnafın çok daha erken yaşta ve daha kolay emekli olabilmesinin önünü açacak.
“Tek tip” emekliliğin bir diğer önemli ayağı ise maaş hesaplama sistemindeki farklılıkların giderilmesi. Şu anki yapıda, emekli sandığı mensupları ile SSK’lılar arasında maaş bağlama oranları (ABO) açısından ciddi uçurumlar bulunabiliyor. Yeni düzenlemeyle birlikte, ödenen prim tutarı aynı olan vatandaşların emekli olduklarında alacakları maaşların da birbirine eşitlenmesi hedefleniyor. Böylece “statü farkı” nedeniyle yaşanan maaş adaletsizliği tarih olacak.
Düzenlemenin yasalaşması halinde, sistemin kademeli olarak devreye alınması öngörülüyor. Hali hazırda emekli olan vatandaşların haklarında bir kayıp yaşanmayacağı, ancak maaş intibak yasası benzeri bir düzenlemeyle düşük kalan maaşların yeni sisteme göre revize edilebileceği konuşuluyor. Henüz emekli olmamış ancak sigorta girişi eski olan vatandaşlar için ise “geçiş hükümleri” uygulanarak, hangi sistemin kendileri için daha avantajlı olduğuna bakılması muhtemel görünüyor.
Kaynak: Haber Merkezi
